Do budowy dachu podchodzimy z dużą pieczołowitością. Wybieramy szczelne pokrycia dachowe, systemy odprowadzania wody z dachu i wykonujemy obróbki blacharskie, po to by do wnętrza domu nie dostawała się woda opadowa. Nie wszyscy jednak zdają sobie sprawę z tego, że dla dachu równie niebezpieczna jak woda opadowa jest para wodna, która powstaje wewnątrz podczas użytkowania domu.

Problem gromadzenia się nadmiernych ilości pary wodnej powstał kiedy zaczęto budować domy z poddaszami użytkowymi i przystosowywać poddasza do celów mieszkalnych. Kiedyś nawet w domu z wysokim dachem przestrzeń poddasza służyła jedynie jako strych. Pomieszczenie to nie było ogrzewane, a dachu nie ocieplano. Termoizolację (jeżeli w ogóle była) układano na stropie, a strych stanowił jedną wielką przestrzeń wentylacyjną. Ciepłe i wilgotne powietrze, które z wnętrza domu przedostawało się na poddasze było naturalnie usuwane przez nieszczelności w dachu oraz przez szczelinę wentylacyjną, którą samorzutnie tworzyły łaty i kontrłaty zamocowane między warstwą wstępnego krycia i pokryciem dachowym.

Jeśli jednak w domu chcemy mieć poddasze mieszkalne to musimy ocieplić i uszczelnić dach oraz zapewnić sprawne odprowadzanie wilgoci.

Poddasze użytkowe

Prawidłowa wentylacja i odprowadzanie wilgoci odbywa się przez szczeliny wentylacyjne - odstęp między warstwami dachu. W zależności od tego jaki podkład pod pokrycie zastosowano, są to jedna albo dwie szczeliny. Dawniej podkładem było najczęściej pełne deskowanie z papą. To rozwiązanie wiązało się z koniecznością pozostawienia w dachu dwóch szczelin wentylacyjnych - między deskowaniem a pokryciem (patrz schemat - szczelina wentylacyjna nr 1) oraz między deskowaniem a izolacją cieplną (patrz schemat - szczelina wentylacyjna nr 2), czyli po obu stronach podkładu. Od kilkunastu lat pełne deskowanie z papą wypierają powoli folie dachowe. Dobre folie dachowe charakteryzują się wodoodpornością, wiatroszczelnością i odpornością na rozerwanie. Jednak z problemem wentylacji wiąże się ich inna cecha: paroprzepuszczalność. Folie dachowe mogą być wysokoparoprzepuszczalne i niskoparoprzepuszczalne. Decydując się na folię niskoparoprzepuszczalną (100 g/m2/24h) podobnie jak przy pełnym deskowaniu z papą musi być zachowana ta dodatkowa 3-4 cm szczelina wentylacyjna między folią a ociepleniem. Natomiast folie wysokoparoprzepuszczalne można układać bezpośrednio na izolacji cieplnej bez konieczności zostawiania szczeliny wentylacyjnej, ponieważ wysokie parametry przepuszczania pary wodnej (od 700 do 5000 g/m2/24h) zabezpieczają przed zawilgoceniem izolacji i konstrukcji dachu. W dachu z folią wysokoparoprzepuszczalną jest więc potrzebna tylko jedna szczelina wentylacyjna między folią a pokryciem. Niezależnie od tego, czy jak podkład pod pokrycie służy folia wysokoparoprzepuszczalna, folia niskoparoprzepuszczalna czy pełne deskowanie z papą, obowiązują pewne zasady, których należy przestrzegać:

• Aby szczelina mogła spełniać swoje funkcje musi mieć otwory wlotowe pod okapem i wylotowe w połaci, kalenicy lub w ścianach szczytowych.
• Przekrój tych otworów to 1/300 - 1/200 wentylowanej powierzchni dachu.
• Otwory powinny być osłonięte siatkami metalowymi, które chronią przed dostaniem się ptaki i owadów.

Aby szczelina mogła spełniać swoje funkcje musi mieć otwory wlotowe pod okapem i wylotowe w połaci, kalenicy lub w ścianach szczytowych.

• Przekrój tych otworów to 1/300 - 1/200 wentylowanej powierzchni dachu.
• Otwory powinny być osłonięte siatkami metalowymi, które chronią przed dostaniem się ptaki i owadów.

Przy prawidłowo wykonanej wentylacji, powietrze jest nawiewane przez otwory w okapie poddasza, a wywiewane przez kalenicę budynku. Wentylację można dodatkowo wspomagać poprzez dachówki wentylacyjne. Należy je ułożyć w miejscach przerwania ciągłości szczeliny czyli przy oknach połaciowych i lukarnach. Wysokość szczeliny i szerokość otworów oblicza konstruktor. Parametry zależą od kąta nachylenia dachu - im bardziej stromy dach tym mniejsza jest wymagana wysokość szczeliny oraz szerokość otworów wlotowych i wylotowych.

Właściwie wykonana wentylacja dachu zabezpiecza przed:

• zawilgoceniem i zniszczeniem drewnianej konstrukcji dachowej,
• zawilgoceniem izolacji cieplnej i utratą jej właściwości cieplnych,
• przegrzewaniem się poddasza latem i przeciekaniem wody pod pokrycie zimą (przy zachowaniu szczeliny wentylacyjnej przemieszczające się w niej powietrze powoduje, że na połaci dachu jest jednakowa temperatura. Dzięki temu latem dach się nie przegrzewa, a zimą śnieg rozpuszcza się równomiernie na całej powierzchni dachu, woda więc nie gromadzi się nad okapem i nie przecieka przez nieszczelności w pokryciu).

Akcesoria dachowe

Najwięksi producenci pokryć dachowych oferują całe systemy dachowe, w skład których wchodzą między innymi akcesoria, które pozwalają na prawidłowe wentylowanie dachu. Należą do nich między innymi:

• taśmy uszczelniająco-wentylacyjne - służą do zabezpieczania kalenic i grzbietów dachów spadzistych. Zapewniają właściwą wentylację połaci. Są odporne na wwiewanie pyłu śnieżnego i wodnego dzięki zastosowaniu specjalnej nakładki i włókniny przykrywającej otwory wentylacyjne.
• grzebienie okapu z kratką wentylacyjną, które zabezpieczają dach przed zwierzętami oraz zapewnia wymagany przekrój wlotu powietrza pod pokrycie. Dodatkowo mają zatrzaskowo mocowane podkładki, umożliwiające mocowanie haków rynnowych bez konieczności wycinania fragmentów kratki uszczelki wentylacyjne kalenicy.

www.e-dach.pl