Po wybraniu paliwa trzeba zdecydować się na kocioł, ale uwaga - nie jest to takie łatwe jak kiedyś. Wybór kotłów na paliwa stałe jest bardzo bogaty - począwszy od urządzeń najprostszych i najtańszych, aż po takie z automatycznym załadunkiem paliwa i elektronicznym regulatorem, który dostosowuje wydajność kotła do rzeczywistego zapotrzebowania na ciepło.

 

A oto grupy, spośród których trzeba będzie wybierać urządzenie.

inaczej nazywane kotłami z systemem górnego spalania. Są to proste urządzenia, w których komora spalania stanowi najczęściej jedną całość z komorą zasypową. Taka budowa sprawia, że jednocześnie spala się cała ilość załadowanego do kotła paliwa. Dlatego kotły te nie osiągają zbyt wysokiej sprawności, choć bywają wyposażane w urządzenia regulujące proces spalania, takie jak mechaniczno-cieczowy regulator ciągu sterujący uchyłem klapy dostępu powietrza, czy nawet nowocześniejsze regulatory elektroniczne sterujące wentylatorem nadmuchu powietrza i pompą obiegową. Wadą tych urządzeń jest kłopotliwa obsługa - wymagają codziennego rozpalania, usuwania co kilka dni popiołu, dokładania paliwa co najmniej raz dziennie oraz przynajmniej raz w tygodniu czyszczenia wymiennika i kanałów spalinowych z sadzy i złogów smoły. Zaletą kotłów komorowych jest bez wątpienia przystępna cena. 

inaczej nazywane kotłami z systemem dolnego spalania. Komory zasypowa i spalania są w tych kotłach rozdzielone, co umożliwia stopniowe spalanie paliwa; zsypuje się je z zasobnika w miarę wypalania się na ruszcie. Dzięki temu kotłami tymi znacznie łatwiej sterować, wyższa jest ich sprawność i dokładniejsze spalanie, emitują więc mniej zanieczyszczeń do atmosfery, a po spalaniu zostaje w nich mniej popiołu. Do kotłów zasypowych najlepiej nadaje się węgiel kamienny sortymentu groszek. W dobrze dobranym kotle jednorazowy zasyp paliwa może wystarczyć nawet na 15 godzin. Za wygodę trzeba jednak zapłacić, dlatego kotły zasypowe są droższe od komorowych. 

z podajnikiem paliwa. Są urządzeniami o wiele bardziej efektywnymi energetycznie oraz mniej szkodliwymi dla środowiska od typów omówionych wcześniej. Ze względu na precyzyjne mechanizmy dozowania paliwa oraz powietrza do spalania wymagają jednak stosowania ściśle określonych przez producentów rodzajów paliw. Najczęściej są to: węgiel kamienny sortymentu eko-groszek lub pelety, czyli granulat produkowany z odpadów drzewnych prasowanych pod wysokim ciśnieniem. Paliwa te wsypuje się do ustawionego obok kotła zasobnika, z którego za pomocą podajnika są transportowane do zamontowanego w kotle specjalnego palnika retortowego. Zasobniki są na tyle duże, że zmagazynowana w nich ilość paliwa wystarcza na minimum 4-5 dni bezobsługowej pracy kotła. 

Wykorzystany jest w nich proces suchej destylacji drewna, podczas którego powstaje gaz drzewny będący głównym paliwem dla kotła. Kotły zazwyczaj składają się z dwóch komór: górnej - zgazowującej - i dolnej, gdzie odbywa się spalanie. Pomiędzy komorami znajduje się dysza, przez którą gaz z górnej komory przedostaje się do komory spalania. W kotłach najwyższej klasy dysza i komora stanowią jedną całość i są wykonane z ceramiki odpornej na wysoką temperaturę.